23 Ιουνίου 2026
Θέσεις ΑΜΑΚ στη διαβούλευση και προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος και το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης , για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ – ΑΠΕ).
Το ΕΧΠ-ΑΠΕ έρχεται να αναθεωρήσει την υπ’ αριθ. 49828/12.11.2008 Απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης «Έγκριση ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού» (Β’ 2464).
ΣΜΠΕ: Σχήμα 4.3‐1 Περιοχές αιολικής καταλληλότητας
Πορτοκαλί: Δημοτικές Ενότητες Αποκλεισμού
Πράσινο: Δημοτικές Ενότητες Αιολικής Καταλληλότητας
Περιοχές καταλληλότητας: Περιοχές σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας (Δ.Ε.) με σημαντικό αιολικό δυναμικό στις οποίες κατ' αρχήν επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων.
Περιοχές προτεραιότητας: Συγκεκριμένες περιοχές, είτε στην ξηρά είτε στη θάλασσα, που είναι ιδιαίτερα πρόσφορες για την εγκατάσταση σταθμών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Περιοχές επιτάχυνσης ΑΠΕ (Renewables acceleration areas): Συγκεκριμένες τοποθεσίες ή περιοχές που χαρακτηρίζονται ως ιδιαίτερα κατάλληλες για την εγκατάσταση σταθμών παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας κατά τον ορισμό της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/2413 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 18ης Οκτωβρίου 2023 και του άρθρου 9 του ν. 5299/2026.
Δεν υπάγονται στις διατάξεις της παρούσας απόφασης:
1) Οι σταθμοί παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης Αδείας Παραγωγής ή Βεβαίωσης Παραγωγού ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων, σύμφωνα με το άρθρο 33 του ν. 4951/2022, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, με εξαίρεση τα φωτοβολταϊκά συστήματα και υπό την επιφύλαξη της περ. 4.
2) Τα Μεγάλα Υδροηλεκτρικά Έργα (Υδροηλεκτρικοί Σταθμοί Εγκατεστημένης Ισχύος ή Μέγιστης Ισχύος Παραγωγής άνω των δεκαπέντε μεγαβάτ 15 MW)και οι σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τεχνολογίας αντλησιοταμίευσης, λόγω των ιδιομορφιών που παρουσιάζουν.
3) Οι εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ που χαρακτηρίζονται ως μη οχλούσες εγκαταστάσεις, σύμφωνα με το άρθρο 2 της YA3137/191/Φ.15/2012 (Β΄1048), με εξαίρεση τα ΜΥΗΕ.
Κάνουμε αναφορά ενδεικτικά για τις αιολικές εγκαταστάσεις. Ανάλογα ισχύουν και για τις υπόλοιπες εγκαταστάσεις.
Για τη χωροθέτηση των αιολικών εγκαταστάσεων ο εθνικός χώρος, με βάση το εν δυνάμει εκμεταλλεύσιμο αιολικό δυναμικό του και τα ιδιαίτερα χωροταξικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά του, διακρίνεται στις ακόλουθες μείζονες κατηγορίες:
1) Στην ηπειρωτική χώρα, συμπεριλαμβανομένης της Εύβοιας και της Κρήτης.
2) Στην Αττική και τη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, ως αυτές οι περιοχές ορίζονται στα εκάστοτε ισχύοντα Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας - Αττικής και Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Κεντρικής Μακεδονίας αντίστοιχα, που αποτελούν ειδικότερη κατηγορία της ηπειρωτικής χώρας λόγω του μητροπολιτικού χαρακτήρα τους.
3) Στη νησιωτική χώρα.
4) Στον υπεράκτιο θαλάσσιο χώρο.
Η ηπειρωτική χώρα διακρίνεται περαιτέρω σε Περιοχές Καταλληλότητας και Περιοχές Επιτάχυνσης ως εξής:
Περιοχές Καταλληλότητας (Π.Κ.): Είναι οι περιοχές, σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, οι οποίες διαθέτουν σημαντικό αιολικό δυναμικό, μεγαλύτερο από 4 m/sec μεσοσταθμικά στο σύνολο της έκτασης. Στις περιοχές αυτές και μόνο, εκτός εξαιρέσεων που προβλέπονται από το παρόν, επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εφόσον πληρούνται τα χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια που τίθενται από το παρόν.
Περιοχές επιτάχυνσης οι οποίες αποτελούν υποσύνολο των Περιοχών Καταλληλότητας. (άρθρο 4).
Σε όλες τις κατηγορίες περιοχών του άρθρου 4 πρέπει να αποκλείεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός:
1) Των κηρυγμένων διατηρητέων μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και των άλλων μνημείων μείζονος σημασίας της παρ. 5 ββ του άρθρου 50 του ν. 3028/2002, καθώς και των οριοθετημένων αρχαιολογικών ζωνών προστασίας Α που έχουν καθορισθεί κατά τις διατάξεις του άρθρου 91 του ν. 1892/1990 ή καθορίζονται κατά τις διατάξεις του ν. 3028/2002 και του ν.4858/2021.
2) Των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και των ζωνών προστασίας της φύσης του ν. 1650/1986 όπως ισχύει, συμπεριλαμβανομένων των Υγροτόπων Διεθνούς Σημασίας (Υγρότοποι Ραμσάρ).
3) Των ορίων των μικρών νησιωτικών υγροτόπων, όπως οι τελευταίοι καθορίζονται στο από 12-6-2012 π.δ. (ΑΑΠ 229).
4) Των πυρήνων των εθνικών δρυμών και των κηρυγμένων μνημείων της φύσης και των αισθητικών δασών που δεν περιλαμβάνονται στις περιοχές της περιπτώσεως β΄.
5) Των οικοτόπων προτεραιότητας των ΕΖΔ του Δικτύου Natura 2000.
6) Των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), εκτός εάν, σωρευτικώς, επιτρέπεται από την αντίστοιχη εγκεκριμένη ΕΠΜ και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, σύμφωνα με τον αιολικό χάρτη που τηρείται από την Ρ.Α.Α.Ε.Υ.
7) Των περιοχών που έχουν χαρακτηρισθεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ).
8) Των Περιοχών Άνευ Δρόμων που καθορίζονται με αποφάσεις του ΥΠΕΝ.
9) Των περιοχών με υψόμετρο μεγαλύτερο των χιλίων διακοσίων μέτρων (1.200 μ.).
10) Των νησιών με έκταση μικρότερη από 300 τ.χλμ., εκτός εάν εξυπηρετούνται αποκλειστικώς δημόσιες υποδομές (π.χ. εγκαταστάσεις αφαλάτωσης) ή κρίνεται αναγκαίο για την ασφάλεια του συστήματος, ανεξαρτήτως ιδιοκτησιακού καθεστώτος της εγκατάστασης.
11) Των περιοχών εντός σχεδίων πόλεων και ορίων οικισμών προ του 1923 ή κάτω των 2.000 κατοίκων, καθώς και των καθοριζόμενων από τον Πολεοδομικό Σχεδιασμό περιοχών επεκτάσεων ή εντάξεων νέων οικιστικών περιοχών.
12) Των Π.Ο.Τ.Α. του άρθρου 29 του ν. 2545/1997, των Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων του τριτογενούς τομέα του άρθρου 10 του ν. 2742/1999, των λοιπών οργανωμένων υποδοχέων ανάπτυξης οικιστικών ή/και τουριστικών χρήσεων (ΠΕΡΠΟ/ΠΠΑΙΠ, ΕΣΧΑΣΕ, ΕΣΧΑΔΑ), των θεματικών πάρκων και των τουριστικών λιμένων. Σε όλες τις παραπάνω περιοχές επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η εγκατάσταση Α/Γ με συγκατάθεση του αντίστοιχου φορέα, εφόσον υφίσταται.
13) Των Δ.Ε. οι οποίες σύμφωνα με την κατηγοριοποίηση του ΕΧΠ Τουρισμού κατατάσσονται στις κατηγορίες υψηλής τουριστικής ανάπτυξης από το εν λόγω Πλαίσιο ή από τα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του.
14) Των εκτός σχεδίου περιοχών στις οποίες προβλέπεται από τον πολεοδομικό σχεδιασμό Α’ επιπέδου η ανάπτυξη χρήσεων τουρισμού – αναψυχής. Δεν αποτελούν περιοχές αποκλεισμού περιοχές αγροτικού χαρακτήρα στις οποίες επιτρέπονται μόνο αγροτουριστικές μονάδες.
15) Των ακτών κολύμβησης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα παρακολούθησης της ποιότητας των υδάτων κολύμβησης που συντονίζεται από το ΥΠΕΝ.
16) Των τμημάτων των λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών και εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά.
1. Τυχόν παρέκκλιση από τις περιοχές αποκλεισμού, εφ’ όσον έχει προβλεφθεί ειδικότερη επιφύλαξη, πρέπει να τεκμηριώνεται επαρκώς στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής εκτίμησης.
2. Κατά τα λοιπά, η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός προστατευόμενων περιοχών της παρ. 3 του άρθρου 18 του ν. 1650/1986 (Α’ 160), επιτρέπεται σύμφωνα με το θεσπισμένο κανονιστικό πλαίσιο για λόγους προστασίας της φύσης της οικείας προστατευόμενης περιοχής ή, ελλείποντος αυτού, σύμφωνα με τις προβλέψεις της οικείας εγκεκριμένης Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης εκάστης προστατευόμενης περιοχής.
3. Η μελέτη Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης (ΕΟΑ) η οποία εκπονείται για τα έργα εντός των περιοχών NATURA σύμφωνα με τη νομοθεσία, θα πρέπει να συνεκτιμά και την ύπαρξη σημαντικών περιοχών για τα πουλιά (ΣΠΠ). Για την περίπτωση χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων εκτός του εθνικού συστήματος προστατευόμενων περιοχών, όπου εντοπίζεται σημαντική περιοχή για τα πουλιά (ΣΠΠ), θα πρέπει ο φάκελος της περιβαλλοντικής αδειοδότησης να περιλαμβάνει μελέτη η οποία θα εστιάζει στην ορνιθοπανίδα κατά τα πρότυπα της ΕΟΑ.
4. Με την επιφύλαξη των περιπτώσεων της παρ. 1 του παρόντος άρθρου, επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών, δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων, σύμφωνα με τα άρθρα 45 και 58 του ν. 998/1979 και το άρθρο 13 του ν. 1734/1987, όπως ισχύουν. Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για τον περιορισμό της βλάβης της δασικής βλάστησης.
Ειδικά κριτήρια χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων στην ηπειρωτική χώρα (και Κρήτη)
1. Το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους (φέρουσα ικανότητα) από αιολικές εγκαταστάσεις δεν μπορεί να υπερβαίνει:
Α) το 8% της έκτασης ανά Δ.Ε σε περιοχές που είχαν οριστεί ως Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας κατά την υπ’ αριθμόν 49828/12.11.2008 απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης “Έγκριση ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού” (Β’ 2464).
Β) το 5% της έκτασης ανά Δ.Ε. σε περιοχές που είχαν οριστεί ως Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας κατά την υπ’ αριθμόν 49828/12.11.2008 απόφαση της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης “Έγκριση ειδικού πλαισίου χωροταξικού σχεδιασμού και αειφόρου ανάπτυξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων αυτού” (Β’ 2464),
2. Κατά την εκπόνηση του Περιφερειακού Χωροταξικού Σχεδιασμού ή/και του υποκείμενου πολεοδομικού σχεδιασμού Α΄ επιπέδου, συνιστάται να προβλεφθεί δυνατότητα, κατόπιν συμφωνίας των οικείων ΟΤΑ Α΄ βαθμού:
1) τα ως άνω ποσοστά κάλυψης να αυξηθούν έως 30% για την περ. Α) της παρ. 1 και 50% για την περ. Β) της παρ. 1 ανά Δ.Ε.,
2) ο μέγιστος αριθμός τυπικών Α/Γ που μπορεί να εγκατασταθεί σε μία Δ.Ε. να προσαυξάνεται, με αντίστοιχη μείωση του μέγιστου επιτρεπόμενου αριθμού στις άλλες Δ.Ε., εντός του ιδίου Δήμου,
3) χωροθέτησης Α/Γ αιολικής εγκατάστασης σε όμορη Δ.Ε. του ιδίου ή άλλου Δήμου που δεν χαρακτηρίζεται ως Π.Κ., εφόσον η ισχύς τους δεν υπερβαίνει το 15 % της συνολικής ισχύος της αιολικής εγκατάστασης καθώς και το επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης εδάφους της παρ. 1, για όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής των εγκαταστάσεων και πάντως για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ίσο με το χρόνο ισχύος των σχετικών αδειών παραγωγής ή Βεβαιώσεων Παραγωγού ή Βεβαιώσεων Ειδικών Έργων (25 έτη).
Άρθρο 28 Κατευθύνσεις για τον υποκείμενο σχεδιασμό
1. Σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4447/2016, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 8 του ν. 4759/2020, τα ΠΧΠ δεσμεύονται από τις ρυθμίσεις και εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις των ΕΧΠ, τις οποίες συντονίζουν, εξειδικεύουν και συμπληρώνουν σε επίπεδο Περιφέρειας, καθώς και τροποποιούν, μόνον εάν παρέχεται ρητώς η δυνατότητα αυτή από το ΕΧΠ.
2. Σύμφωνα με το άρθρο 8 του ν. 4546/2018, τα ΘΧΠ δεσμεύονται από τις ρυθμίσεις και εναρμονίζονται προς τις κατευθύνσεις των ΕΧΠ, τις οποίες συντονίζουν στο χωρικό πεδίο εφαρμογής τους, εξειδικεύουν, συμπληρώνουν και τροποποιούν, μόνον εφόσον παρέχεται ρητώς η δυνατότητα αυτή από το ΕΧΠ.
3. Κατά την ανωτέρω διαδικασία εναρμόνισης των ΠΧΠ και των ΘΧΠ, πρέπει να λαμβάνονται ειδικότερα υπόψη τα ακόλουθα:
1) Τα ΠΧΠ και τα ΘΧΠ μπορούν να διατυπώνουν αναλυτικότερα τις κατευθύνσεις ή ρυθμίσεις της παρούσας απόφασης και να προσθέτουν νέα στοιχεία σε αυτές, τα οποία όμως δεν θα έρχονται σε αντίθεση με τον πυρήνα αυτών των κατευθύνσεων ή ρυθμίσεων.
2) Τα ΠΧΠ και τα ΘΧΠ μπορούν να υποδεικνύουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια περιοχές, εντός των λειτουργικών τους ορίων, για την εγκατάσταση ΑΠΕ, εξειδικεύοντας χωρικά το ΕΧΠ-ΑΠΕ ως προς τις περιοχές προτεραιότητας για την ανάπτυξη έργων ΑΠΕ. Η εξειδίκευση αυτή δεν θα πρέπει να έρχεται σε αντίθεση με τις διατάξεις της παρούσας απόφασης.
3) Τα ΠΧΠ και τα ΘΧΠ δεν μπορούν να τροποποιούν τις περιοχές αποκλεισμού έργων ΑΠΕ της παρούσας απόφασης.
4) Απαιτείται αναθεώρηση ή τροποποίηση των ΠΧΠ προκειμένου να καταργηθούν ή να αναδιατυπωθούν οι διατάξεις εκείνες που δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις ως προς τις κατευθύνσεις και ρυθμίσεις της παρούσας απόφασης.
4. Σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 8 του ν. 4447/2016, όπως αντικαταστάθηκαν από τα άρθρα 10 και 11 αντίστοιχα του ν. 4759/2020, τα ΤΠΣ και τα ΕΠΣ εναρμονίζονται με τις κατευθύνσεις των ΕΧΠ και περιλαμβάνουν τις αναγκαίες ρυθμίσεις για την επίτευξη των σκοπών τους.
5. Κατά την ανωτέρω διαδικασία εναρμόνισης, πρέπει να λαμβάνονται ειδικότερα υπόψη τα ακόλουθα:
1) Με τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού α’ επιπέδου, μπορεί να τίθενται περιορισμοί στη χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ, εφόσον κρίνονται ασύμβατες με τον χαρακτήρα και τον προορισμό συγκεκριμένων περιοχών (ζώνες τουρισμού – αναψυχής, οικιστικές περιοχές, κ.λπ.) σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης. Σε κάθε περίπτωση πάντως, πρέπει να λαμβάνεται πρόνοια έτσι ώστε να μην αποκλείεται η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ στο σύνολο της έκτασης του ΟΤΑ. Ειδικά για τις αιολικές εγκαταστάσεις, οι περιοχές του ΟΤΑ στις οποίες επιτρέπεται η χωροθέτησή τους από τα ως άνω σχέδια, δεν μπορεί να είναι μικρότερη σε έκταση από το τριπλάσιο αυτής που με το παρόν ΕΧΠ καθορίζεται ως μέγιστο ποσοστό κατάληψης εδάφους για τον συγκεκριμένο ΟΤΑ.
2) Κατά την σύνταξη των ανωτέρω σχεδίων πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την αναδιατύπωση ρυθμίσεων τυχόν προηγούμενων σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) που ενδέχεται να δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης.
3) Στα σχέδια χρήσεων γης των ΤΠΣ και ΕΠΣ πρέπει να προσδιορίζονται με ακρίβεια στοιχεία όπως οι οικιστικές περιοχές, οι περιοχές που προορίζονται για την ανάπτυξη τουρισμού κ.ά. Που αποτελούν περιοχές αποκλεισμού των εγκαταστάσεων ΑΠΕ, έτσι ώστε να μπορούν να αποτελέσουν αξιόπιστη χαρτογραφική εισροή κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων ΑΠΕ.
Ενέργειες που πρέπει να γίνουν: Αναθεώρηση ή τροποποίηση των ΠΧΠ προκειμένου να καταργηθούν ή να αναδιατυπωθούν οι διατάξεις εκείνες που δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις ως προς τις κατευθύνσεις και ρυθμίσεις της παρούσας απόφασης.
Μεταβατικές διατάξεις:Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026, συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας.
Για την Ανατολική Κρήτη:
• ΜΠΕ του έργου «8 ΑΣΠΗΕ συνολικής εγκαταστημένης ισχύος 136 MW και μέγιστης ισχύος 136 MW στους Δήμους Ιεράπετρας και Σητείας της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου».
• ΜΠΕ του έργου « Δύο ΑΣΠΗΕ συνολικής ισχύος 132MW στις θέσεις «ΠΕΖΑ» (ισχύος 79,2MW) και «ΚΕΦΑΛΑ-ΤΡΑΠΕΖΑ-ΚΟΥΤΣΟΥΡΑ» (ισχύος 52,8MW) και Συνοδών Έργων Οδοποιίας και Χερσαίας Ηλεκτρικής Διασύνδεσης στον Δήμο Αγίου Νικολάου».
Τα 2 αυτά μεγάλα έργα πολλαπλών ΑΣΠΗΕ στην Ανατολική Κρήτη, ενώ κατατέθηκε και ένα στο Ρέθυμνο, στάλθηκαν για γνωμοδότηση σχεδόν 1 εβδομάδα πριν την κατάθεση του υπό διαβούλευση του νέου χωροταξικού!
Έτσι δεν υπάγονται στο νέο Χωροταξικό πλαίσιο σύμφωνα με τις παραπάνω μεταβατικές διατάξεις Κατά συνέπεια τα 3 αυτά μεγάλα έργα τυχαίνουν αδειοδότηση με το παλιό χωροταξικό που είναι ευνοϊκότερο!
Για τα έργα αυτά:
• Έργο εντός των ΔΕ Αγίου Νικολάου και Νεαπόλεως. Η ΔΕ Αγίου Νικολάου είναι ΔΕ αποκλεισμού.
• Έργο σε Ιεράπετρα και Σητεία, χωροθετείται εντός περιοχών ΖΕΠ που είναι περιοχή αποκλεισμού.
Επισημάνσεις:
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δέχεται την λογική που επικρατεί και στο ισχύον Ειδικό Χωροταξικό περί άκρατης αύξησης της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ παρά τις δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον, παρόλο που η Ελλάδα έχει στην ουσία πιάσει ήδη τους στόχους που η ίδια έχει θέσει στο ΕΣΕΚ (Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα), ως προς την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, με τα ήδη εγκατεστημένα και προς αδειοδότηση έργα. [1] Η χώρα μας έχει επιτύχει κατά 77 % το στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030 (8,9 GW) ενώ οι αιτήσεις για άδεια παραγωγής φτάνουν τα 33,16 GW. Αθροιστικά, οι Αιολικοί Σταθμοί Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) που λειτουργούν ή έχουν άδεια εγκατάστασης, έχουν ισχύ τριπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030 και διπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2050. Όλες δε οι αιτήσεις έχουν άθροισμα (42,25 GW), η δε ισχύς τους ξεπερνάει τρεις φορές το στόχο του ΕΣΕΚ για τους ΑΣΠΗΕ το έτος 2050. Θα έπρεπε λοιπόν το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ να εξηγήσει γιατί πρέπει να συνεχιστεί αυτή η πολύ μεγάλη εγκατάσταση ΑΠΕ;
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν υπολογίζει ούτε αναφέρει τρόπο υπολογισμού φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων ή γεωγραφικών περιοχών (ΟΤΑ, Δημοτικές Ενότητες) για την εγκατάσταση ΑΠΕ. Θέτει αυθαίρετα οριζόντιους κανόνες, (απαγορεύσεις ή ποσοστό έκτασης ανά Δ.Ε.), ενώ προφανώς τα οικοσυστήματα και η φέρουσα ικανότητα αυτών δεν υπακούουν σε γεωγραφικούς περιορισμούς ή οριζόντιους κανόνες!
Αφήνει παραθυράκια χωροθέτησης έργων ακόμα και για τις περιοχές αποκλεισμού, προβλέποντας την δυνατότητα παρεκκλίσεων, (μέσω ‘περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης’, συμφωνία οικείου ΟΤΑ Α’ Βαθμού, πρόβλεψη στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες περιοχών Natura κλπ), δημιουργώντας μια ‘ασάφεια’, με την δυνατότητα επί της ουσίας κατάργησης ακόμα και των οριζόντιων απαγορεύσεων. Τα παράθυρα και οι εξαιρέσεις αυτές θα πρέπει να απαλειφθούν.
Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ συνεχίζει την λογική χωροθέτησης ΑΠΕ και συνοδών τους έργων, εντός δασών και δασικών εκτάσεων ακόμα και αναδασωτέων, η οποία αντίκειται στο Σύνταγμα (άρθ. 117 παρ. 3) και απαγορεύεται από τη Δασική νομοθεσία (άρθ. 53 ν. 998/79), ενώ επίσης αντισυνταγματικά (άρθ. 24) επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), η οποία απαγορεύεται από το ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ (2008). Οι διατάξεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ θεωρούμε δεδομένο ότι θα πρέπει να εναρμονιστούν με το Σύνταγμα.
Δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά στην απομάκρυνση των έργων ΑΠΕ μετά το τέλος του κύκλου ζωής τους, στην διαχείριση των αποβλήτων τους και στην αποκατάσταση του Περιβάλλοντος παρά αφήνει το όλο ζήτημα αποκλειστικά στην Αδειοδοτούσα Αρχή του εκάστοτε έργου, μέσω της έκδοσης των ατομικών ΑΕΠΟ. Είναι το λιγότερο παράδοξο ένα χωροταξικό να μην εξετάζει το σημαντικό ζήτημα των ΑΠΕ που τα επόμενα χρόνια θα τεθεί επιτακτικά όπως είναι η διαχείριση των λήξης λειτουργίας των έργων.
Οι αποστάσεις από περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, από παραδοσιακούς και μη οικισμούς, από στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, από Μονές κ.ο.κ. παραμένουν οι ίδιες με το παλιό ΕΧΠ- ΑΠΕ, ενώ έχουν αυξηθεί τόσο τα μεγέθη των Α/Γ όσο και των ΦΒ πάρκων. Θα έπρεπε να γίνεται αναφορά ή σε πρότυπα μεγέθη έργων ΑΠΕ ή μια συσχέτιση τους με το μέγεθος τους.
Το ΕΧΠ –ΑΠΕ δεν εξαιρεί τα Γεωπάρκα (ούτε καν βάζει ποσοστό εδαφικής κάλυψης αυτών) ούτε είναι εκ του νόμου στους φορείς γνωμοδότησης. Θεωρούμε ότι πρέπει να συμπεριληφθούν στις περιοχές αποκλεισμού χωρίς την δυνατότητα παρεκκλίσεων.
Οι ΕΠΜ των περιοχών Natura τουλάχιστον της Κρήτης έχουν εγκριθεί από το ΥΠΕΝ αλλά είναι απλώς το πρώτο απαραίτητο βήμα, δεν παράγει άμεσα δεσμευτικούς κανόνες. Για να θεσμοθετηθούν επίσημα οι ζώνες προστασίας και οι επιτρεπόμενες στις γης, πρέπει να εκδοθεί Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ), το οποίο συνοδεύεται από Σχέδιο Διαχείρισης. Για τις περιοχές Natura της Κρήτης δεν έχουν εκδοθεί τα ΠΔ άρα δεν έχει ολοκληρωθεί η προστασία τους.
Στις περιοχές άνευ δρόμων (Χάρτης 3) δεν αναφέρεται η οροσειρά της Δίκτης ενώ έχει εκδοθεί η ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔ ΦΠΒ/32529/1275/2023 (ΦΕΚ 303Δ/25-04-2023).
Για τους παραπάνω λόγους ζητάμε να επανεξεταστεί το ΕΧΠ-ΑΠΕ με τις παρατηρήσεις μας και να συμπεριληφθούν τα αναφερόμενα.